Ongi úrslit

Folat og folatmangul

Jóhanna Højgaard
4 tímar síðan

Heilsa og vælvera

Folat, eisini kent sum B9-vitamin, er eitt týdningarmikið vitamin, sum kroppurin hevur tørv á fyri at framleiða DNA, mynda frískar reyðar blóðplátur, og stuðla undir vanligan vøkstur og býting av kyknunum.

Menniskjakroppurin kann ikki sjálvur framleiða nóg mikið av folati. Tí mugu vit fyrst og fremst fáa tað gjøgnum matin.

Bakteriur í tarmunum kunnu framleiða smáar nøgdir av folati, men hetta er vanliga ikki nóg mikið til at nøkta tørvin hjá kroppinum. Tí eru matvørur, sum innihalda nógv folat, ein týdningarmikil kelda.

Góðar keldur til folat eru millum annað:

  • Grønt blaðgrønmeti

  • Bønir og linsur

  • Asparges

  • Avokado

  • Súrepli og aðrir sitrusfruktir

  • Vitaminríka morgunkorn og aðrar styrktar kornvørur

Um kroppurin ikki fær nóg mikið av folati, kann tað føra til folatmangul. Ein týdningarmikil avleiðing kann vera megaloblastisk blóðmangul, har kroppurin framleiðir óvanliga stórar og illa mentar reyðar blóðplátur.

Vanlig tekin um folatmangul kunnu vera:

  • Møði og máttleiki

  • Blek húð

  • Andaneyð

  • Høvuðpína

  • Sár ella hovin tunga

  • Munnsár

Tørvurin á folati økist eisini tá ein gongur við barni, tí folat hevur stóran týdning fyri skjóta kyknubýting og menning av fostrinum.

Ein fjølbroyttur kostur við nógvum folatríkum matvørum er tí týdningarmikil. Eisini kan vitaminið fáast sum kostískoyti.

Mest lisið hesa vikuna

13 ára gamal koyrdi brandólógligt prutl - í Kvívík eru tey bæði hálvdeyv og fáa ikki sovið

14. august kl. 07:59

Ætla nú at keypa eykaskip til Suðuroyar afturat Smyrli

17. august kl. 09:55

Funnin deyður í Fuglafjørði, einki revsivert

15. august kl. 09:13

Myndir-Ovastevna

15. august kl. 17:33

Sløkkiliðið og løgregla til staðar í miðbýnum í Havn

17. august kl. 18:12

Á Vaglinum valdar ruðuleiki og ongin politisk kós

14. august kl. 10:53