Føroyska uppsjóvarvinnan í 2026 er merkt av stórum virðum og týðiligari miðsavning.
Nýggja yvirlitið hjá Vørn yvir fiskirættindi vísir, at makrelur, svartkjaftur og norðhavssild tilsamans hava eitt roknað avreiðingarvirði á 1,495 milliardir krónur.
Fýra samtøk eiga størsta partin
Tey fýra størstu samtøkini hava samanlagt 73,8 prosent av hesum virðinum. Tey eru Varðin, Palli hjá Mariannu, Framherji og JFK/Næraberg.
Størstur er Varðin við 25,4 prosentum. Síðani koma Palli hjá Mariannu við 18,1 prosentum, Framherji við 16,7 prosentum og JFK/Næraberg við 13,6 prosentum.
Hetta er høvuðssøgan í uppgerðini: Føroysk uppsjóvarrættindi eru ikki bara tons av fiski. Tey eru stór vinnulig virði, sum í stóran mun eru savnað hjá fáum aktørum.
Makrelurin hevur stórt virði
Makrelurin er ein av mest virðismiklu kvotunum í uppsjóvarvinnuni.
Í 2026 eru 30.225 tons tøk til føroyskan fiskiskap. Roknaða avreiðingarvirðið er 579,7 milliónir krónur.
Varðin er størstur við 7.161 tonsum, sum svara til 23,7 prosent. Framherji hevur 5.336 tons, ella 17,7 prosent. Palli hjá Mariannu hevur 4.873 tons, ella 16,1 prosent, meðan JFK/Næraberg hevur 3.563 tons, sum svara til 11,8 prosent.
Makrelrættindini eru býtt á fleiri bólkar. Talan er millum annað um menningarkvotur, vinnuligar royndir, uppboðssølu, nótaskip, iðnaðarskip, trolarar, línuskip og smærri bátar.
Men hóast skipanin er býtt sundur í fleiri bólkar, er størsti parturin av virðinum savnaður hjá teimum stóru.
Svartkjafturin er størstur í nøgd
Svartkjafturin er nógv tann størsta nøgdin í uppsjóvarvinnuni.
Føroyska kvotan er 302.483 tons. Tá ið fluttar nøgdir frá 2025 eru taldar við, er samlaða nøgdin 317.183 tons. Eftir at kvotur til Russlands og Grønlands eru drignar frá, eru 231.783 tons tøk til føroyskan fiskiskap.
Roknaða avreiðingarvirðið er 574,8 milliónir krónur.
Varðin hevur 48.971 tons, ella 21,1 prosent. JFK/Næraberg hevur 44.335 tons, ella 19,1 prosent. Palli hjá Mariannu hevur 37.913 tons, ella 16,4 prosent, og Framherji hevur 37.470 tons, ella 16,2 prosent.
Svartkjafturin hevur nógv lægri kiloprís enn makrelur og norðhavssild. Men nøgdin er so stór, at samlaða virðið kortini er á sama støði sum virðið á makrelinum.
Norðhavssildin er eisini miðsavnað
Norðhavssildin er minni í nøgd, men eisini hon hevur stórt virði. Í 2026 eru 43.704 tons tøk til føroyskan fiskiskap. Roknaða avreiðingarvirðið er 340,9 milliónir krónur.
Her er miðsavningin serliga sjónlig. Varðin hevur 15.569 tons, ella 35,62 prosent. Palli hjá Mariannu hevur 10.570 tons, ella 24,19 prosent, og Framherji hevur 6.993 tons, ella 16 prosent.
Framvegis ein av sterkastu vinnugreinunum
Samanumtikið vísir uppgerðin, at uppsjóvarvinnan í 2026 framvegis er ein av sterkastu vinnugreinunum í Føroyum. Men hon vísir eisini, at rættindini og virðini eru sera ójavnt býtt.
Vørn ger vart við, at yvirlitið vísir býtið av fiskirættindum í 2026, áðrenn møgulig avhending, keyp ella søla í 2026 eru tikin við. Yvirlitið er kunningartilfar og gevur ikki í sær sjálvum feløgum ella einstaklingum nøkur rættindi.
