Ongi úrslit

Tað óhugsandi!

Peter Kujala
2 tímar síðan

Sum menniskju vilja vit sjálvandi vera positiv, tað hava vit brúk fyri, fyri at halda høvdið omanfyri yvirflatuna og sleppa undan at søkka í myrkrið í dýpinum. Á allahalgannadegnum vitja vit grøvirnar hjá okkara farnu og eru fylt við tárum, men steðga vit nakrantíð á at hugsa um, at áðrenn langt um líður, fara vit sjálvi at liggja har? Deyðin kann sjálvandi koma óboðin hvørja løtu, gjøgnum ferðsluvanlukku, blóðtøpp ella aðrar orsøkir, men tað er tað "óhugsandi". Latið okkum tó hyggja at veruleikanum í okkara tilveru, seta blindarnar til viks, sum skýma okkara sjón, og ímynda okkum ein hópdeyða, sum rakar nógv av okkum. Hvussu? Ja, hugsa um, hvussu ein hótt bjørn reagerar: hon ræðist við fullari megi, og brúkar alt, hon hevur. Og hvørja bjørn? Tann russiska, sjálvandi!

 

Vit hava lyndi til at halda, at NATO, og grein 5 fer at verja okkum. Men kunnu vit vera heilt vís í, at tá ið NATO stóð við sjálvan avgrundina, so fór at vága oyðilegging av menniskjanum fyri at bjarga okkara landi? Fulla kraftin hjá russisku bjørnini, tá hon er bakkað inn í eitt endaligt, desperat horn, fevnir jú um 5.400 kjarnorkubumbur. Eitt slíkt "endaligt, desperat horn" nærkast alsamt nærri í teirra stríði móti Ukraina; og kríggj, sum verða stríðst í vónloysisstøðum, hava lyndi til at breiða seg. Fyrr ella seinni gerst alt Evropa eitt sjálvsagt mark. Hvat gera vit, tá bumbur detta á okkara egna høvd, sum hendir í Ukraina? Tað óhugsandi er farið at ganga fyri veruliga, í massivum máttum, ikki bara sum í einum filmi ella í sjónvarpinum.

 

Goym upp á dósvørur og wc-pappír (óviljaðar tarmrørslur gerast ein vanlig hending) og gerast ein "prepper", har fokus er á sjálvbjargni og kreppustýring. Finnar hava eina serstaka uppliving við kríggi og kreppum í mun til Russland. Teir megnaðu at halda "Bjørnini" burtur fyrst og fremst gjøgnum tveir tjóðskaparligar eginleikar ella gerðir. Eitt var "sisu", eitt slag av hvassligum ella galin treiskum úthaldni, sum fekk Stalin at sleppa síni innrás. Hin var ein trúarveking, har fólkið streymaði í kirkjur at biðja intenst. Sjálvt forsetin tá, Risto Ryti, bað alment fyri tjóðini í útvarpinum. Og Gud svaraði teimum bønunum, tað vóru nógv undurfull inntriv. Til dømis nærhendis mínum heimøki Pelkosenniemi í 1939, undir vetrarkrígnum, regnaði um kvøldið áðrenn eitt stórt russiskt álop (1.500 finnar uttan brynju móti 20.000 russarum). Hetta kvøldið fall hitin niður í minus 30 stig, og tað fekk russisku útgerðina, eisini teirra brynjaðu akfør, at frysta fast og gjørdust heilt óvirkin! Hesin sigurin bjargaði finska Lapplandi og harvið øllum Finnlandi. Í Karelia gekk ein russisk álopsbylgja fram eftir einum vegastrekki; leiðandi bilførarin hevði boð um at ljóða á hornið áhaldandi, um hann møtti ovurstórari finskari mótstøðu, eitt signal til russar at trekkja seg aftur. Ein sniðgevi sá súluna, skeyt, og sló bilføraran í pannuna, bilførarin sló fram á hornið...Djúpt innanfyri russiskt øki, megnaði ein finsk ranger eind, móti øllum líkindum, at fáa fregnartænastur viðvíkjandi einum massivum álop, fullfíggjað við nágreiniligum staðsetingum. 250 finsk artilleristykki vórðu samskipað við sekundbýtis neyvleika fyri at sláa sama geiran, sum fullkomiliga sló álopið sundur, Finnland varð bjargað.

 

Stalin hevði burturvíst nógv tann størsta partin av finska fólkinum til Sibiria, og ætlaði at endurfólka Finnland við russarum. Tað var, heilt bókstaviliga, ein spurningur um yvirlivilsi. Tveir av ommum mínum og omma konu mína vórðu dripin av russarum. Hóttanin frá russisku bjørnini er ikki ein bert teori, hon er ein veruleiki. Og nú, almenna bønin hjá Risto Ryti forseta. Kunnu vit vóna at hoyra okkara politisku leiðarar biðja hesa bøn í eini tíð við massivari hóttan móti landi og fólki, alment í sjónvarpinum?:

"Himmalski Faðir, hygg við náði at okkara fólki. Tú hevur skapt tey, og Tú elskar tey. Tú sært, at tey eru í álvarsligasta vanda. Tí biðja vit til Teg, Harri: Hjálp okkum í okkara neyð og lat okkum ikki glatast. Gev okkum umvending frá syndarinnar og lógloysingarleiðum, leiðir, sum leiða okkara fólk til miskunn.

Harri Jesus Kristus, uttan Teg, 

 vit eru máttleys móti teimum oyðileggjandi kreftunum, sum flóta okkara fólk og eitra tey. Tí eru vit stolt av tínum sigri yvir andaligu kreftunum hjá tí ónda, hvørs ávirkan vit dagliga eru vitni til. Harri, Tú hevur vunnið á myrkursins kreftum. Reis upp millum fólk okkara ein sannleikans anda, sum førir til rættvísi, og gev fólki okkara trúgv til at síggja frelsu Tína.

Hell tín Heilaga Anda út yvir fólk okkara, yvir leiðarar teirra og yvir okkara her, so vit øll kunnu standa fast í royndartíðini. Hoyr okkara bøn, góði himmalski faðir, fyri Jesu Krists skuld. Amen”.

 

At enda: Latið okkum yvirliva “tað Óhugsandi” gjøgnum tilbúgving, “sisu” og eina átrúnaðarliga veking.

Peter Kujala

Mest lisið hesa vikuna

Nøkur orð um skyldmannin Allan Enghamar

15. november kl. 04:55

Løgreglan lukkaði eitt skeinkistað í Havn í nátt og koyrdu øll á dyr

15. november kl. 09:12

Ein viti er slóknaður: Minningarorð um Óla Eyðun Eliassen

16. november kl. 07:00

Soleiðis fáa tey nógv betri kjøt úr hjallinum

15. november kl. 13:23

Fjúrtan heilsuhjálparar afturat klaktir á Heilsuskúlanum í Suðuroy

12. november kl. 16:10

Ein nuanserað viðmerking til eina nuanseraða samrøðu

14. november kl. 14:27