Sum samkyndur prestur hevur Ólavur Eysturdal bæði vakt mótstøðu og givið øðrum nýggja vón í føroysku fólkakirkjuni. Ólavur Eysturdal hevur flutt prestagerningin úr Føroyum til Danmarkar, men søgan um hann er framvegis ein av teimum mest viðkvæmu í føroyskum kirkjulívi. Hann er prestur. Hann er samkyndur. Og hann sigur, at júst hetta hevur víst honum, hvussu trong mørkini kunnu vera, tá ið kynslív, trúgv og kirkjuligt vald renna saman.

– Eg upplivdi mismun frá ovastu leiðsluni í føroysku fólkakirkjuni. Tað gjørdi viðurskiftini í Føroyum torfør, sigur Ólavur Eysturdal. Saman við manninum, sum hann livir saman við, fór hann tí aftur til Danmarkar. – Her er gerandisdagurin øðrvísi. Her verður ikki sett spurnartekin við kynsliga samleikan hjá prestinum. Tey allarflestu, sum hava við kirkjuna at gera, ynskja at samstarva. Tað er ikki soleiðis, at øll eru samd um alt, men sum heild er lætt at hava dialog og finna fram til loysnir, sigur Ólavur Eysturdal.

Trúgvin broytist við tíðini

Í dag er Ólavur Eysturdal, 40 ára gamal, prestur í Ketting-Asserballe og Ulkebøl. Hann var konstitueraður sóknarprestur í Føroyum í góð tvey ár, og frá 1. mai hevur hann starvast í Danmark.

il vera, svarar hann, at hann fyrst vil vera seg sjálvan og síðani prestur. Hann vísir til orðini hjá Grundtvig: »Menneske først, kristen så.« Hann vil vera prestur fyri fólkið, men hann nevnir serliga tey útstoyttu og marginaliseraðu.

Hetta er eisini kjarnin í tí, hann sigur um kristindómin. Hann heldur ikki, at kristindómur er ein støðuføst skipan, sum ongantíð broytist. Tvørturímóti sigur hann, at kristindómurin altíð hevur verið knýttur at tíðini og samfelagnum. Hjá honum hevur trúgvin søguliga staðið hjá teimum, sum vóru uttan fyri.

»Eg upplivdi mismun frá ovastu leiðsluni í føroysku fólkakirkjuni. Tað gjørdi viðurskiftini í Føroyum torfør«

Barnið, sum elskaði Jesuspápan

Ólavur Eysturdal vaks upp við sunnudagsskúla, ungdómsmøtum og legum. Sum barn lærdi hann um »henda góða Jesuspápan«. Tað var trygt og gott. So komu tannárini. Hann fann út av, at hann var samkyndur. Tá broyttist trúgvin frá at vera eitt stað, har hann hoyrdi til, til eitt rúm, har hann ikki longur kendi seg tryggan. Hann hugsaði, at okkurt var galið við honum. Hann dró seg aftur og royndi ikki at skapa trupulleikar.

Seinni mátti hann taka støðu til, hvussu hann vildi liva sítt lív. Avleiðingin var, sigur hann, útihýsing. Hann valdi kristna umhvørvið frá, tí hann ikki kendi seg passa inn.

Svart og hvítt ger trúgvina tronga

Ólavur Eysturdal heldur, at trupulleikin í Føroyum er, at kristintrúgvin ov ofta verður gjørd svørt og hvít. – Tann dogmatiska røddin fyllir nógv. Tað eru vekingarrørslurnar, sum hava sett dagsskránna hjá nógvum føroyingum, sum kalla seg kristin, og tey, sum seta spurnartekin við hesa fatan, verða skjótt sett upp á pláss, sigur hann.

»Trúgvin er persónlig. Tað eru ikki samkomuleiðarar ella prestar, sum eiga trúgvina. Trúgvin hoyrir tí einstaka menniskjanum til«

Serliga nevnir hann Heimamissiónina og Brøðrasamkomuna sum kon­servativar rørslur, ið á fleiri økjum eru sera líkar. Har verður sambært honum mangan sagt, at fólk ikki kunnu vera bæði kristin og samkynd. – Men hvør eigur rættin at avgera tað? Trúgvin er persónlig. Tað eru ikki samkomuleiðarar ella prestar, sum eiga trúgvina. Trúgvin hoyrir tí einstaka menniskjanum til, sigur Ólavur Eysturdal.

Dialogur í staðin fyri dóm

– Kirkjan kann væl rúma samkyndum prestum. Men tað krevur meira enn tolsemi í orðum. Tað krevur, at fleiri fatanir sleppa at liva lið um lið, og at kirkjan velur dialog heldur enn dóm, sigur hann.

Hann minnir á, at kirkjan áður hevur broytt seg. – Tað er ikki langt síðani, at kvinnur ikki kundu gerast prestar. Tað kunnu tær nú. Á sama hátt rokni eg eisini við, at fatanin av samkyndum og øðrum marginaliseraðum menniskjum fer at broytast, leggur hann afturat.

Biskupur hevur eisini víst á, at etisku málini fylla nógv í kirkjuligu leiðsluni. Tað snýr seg ikki bara um samkynd. Tað snýr seg eisini um fráskild, sum vilja giftast aftur, um sammøður í kirkjubókum, um fosturtøku og um kvinnuligar prestar.

Í Danmark hevur Ólavur Eysturdal nú nógv at gera. Hann sigur, at tey hava tað gott, og at arbeiðið er spennandi. Men søgan um hann stendur eftir sum ein spegil fyri føroyskt kirkjulív: Kann trúgvin rúma menniskjum, sum ikki passa í gamla mynstrið? Ella ger kirkjan seg sjálva minni, hvørja ferð hon ger lívið hjá øðrum trongari?