Forfylgd og mismunur?
Hvat er forfylging og mismunur? Tað kann síggjast á einum skala frá 1 til 10, alt frá onkrum, sum kastar háðing á teg, heilt upp til tað ófatiliga ónda fólkadrápið. Sambært Pew Research Center, sum er ein kendur felagsskapur, eru kristin tann bólkurin, sum verður mest forfylgdur í dag, og síðani koma muslimar fyrst og fremst í sambandi við stríðið millum sjia- og sunni-greinarnar av teirra egnu trúgv. Jødar møta sjálvandi framvegis forfylging, ikki bert í arabiskum tjóðum men eisini í vesturlendskum fólkaræði; til dømis í svenska býnum Malmo flyta jødar burtur fyri at sleppa undan at verða álopnir.
Søguliga hava jødar og kristin verið, nógv teir mest forfylgdu bólkarnir. Milliónir av kristnum gjørdust sannir pínslarváttar, bóru boðskapin í evangeliinum á varrunum og hildu eina bíbliu (heldur enn svørð) í hondum undir Rómverska ríkinum, útbyggingini av islam og undir kommunistiskum stjórnum. Hvat jødiska fólkatalinum viðvíkur, so vórðu 90% av jødunum í Póllandi myrdir av nazistunum. Til samanberingar vórðu 3% av palestinska fólkinum í Gaza dripin, harav meginparturin vóru virknir Hamas-yvirgangsmenn, sum brúktu sivilfólk sum menniskjalig skjøldrar í stríðnum móti Ísrael.
Í dag eru meira enn 388 milliónir kristin í øllum heiminum fyri forfylging og mismuni. Hesar upplýsingar koma frá Open Doors, sum er ein altjóða mannarættindafelagsskapur, sum hevur umfatandi virksemi í yvir 70 londum. Forfylgingin fevnir um brenning av heimum, hald á ognum, likamligan ágang, pínu, fongsul og morð, sum setur hana rættiliga høgt á forfylgingarstøðið.
Harumframt verður sagt, at kristin verða forfylgd av kommunistum og hinduum í Kina, Norðurkorea og India, umframt av islamistum í einum stórum tali av londum við muslimskum meiriluta. Summir miðlar siga í løtuni frá áhaldandi slaktinum í kristnum bygdum í Nigeria, har yvir 125.000 fólk eru dripin, og so í nógvum øðrum tjóðum verða kristin skotin, brend livandi ella hackað til deyðis við machetum. Júst fyri stuttum vórðu 60 kristin myrd í eini røð av álopum í Oromia-økinum í Etiopia. Visti tú ikki? Júst, bara “summir” miðlar siga frá hesum. Her er so ein “miðla-portur”, ein skandala! Okkara miðlar eru valmikil; forfylgingin av teimum, sum eru harðast forfylgd, er hildin í myrkrinum. Hví? Ein sannlík forkláring er, at serliga vinstrahallir miðlar virka við eini hugmyndafrøðiligari dagsskrá, sum myndar teirra dekning, ein dagsskrá, sum ikki fevnir um at vísa samkenslu við “konservativum” kristnum. Men hetta er ikki allur sannleikin. Fyri at geva eitt svar úr sjónarhorninum hjá teimum kristnu sjálvum, stendur í teirra Bíbliu:
“Tá ið ljósið kom í heimin, elskaðu fólk myrkrið meira enn ljósið, tí at gerningar teirra vóru óndar. Ein og hvør, sum ger ilt, hatar ljósið og vil ikki koma í ljósið, av ótta fyri, at gerningar teirra verða avdúkaðir. Men tann, sum livir eftir sannleikanum, kemur í ljósið”. Í stuttum kann sigast, at tey kristnu verða forfylgd, tí tey vitna um Jesus, sum er ljósið, meðan tey, sum forfylgja tey, elska myrkrið. Hetta forklarar fascinatiónina av tingum sum Halloween, við spøkjum, skrímslum, illum andum og djevlum, og við deyðanum yvirhøvur, umframt førleikan hjá menniskjanum til eitt ótal av óndum gerðum, eisini forfylging. Ávísir miðlar minka um forfylgingina av kristnum, tí teir í teirra kærleika til myrkrið og teirra andstygd móti Ljósinum ikki ynskja at avdúka hesar óndu gerðir. Hetta er tað kristna sjónarhornið, um tú ert opin fyri at góðtaka tað.
Jesus segði sjálvur: “Tit verða hataðir av øllum vegna Mín, men tann, sum stendur fastur til endans, verður frelstur, tá ið tit verða forfylgd í einum býi, so flýggj til hina næstu”. Harumframt elskaði Gud heimin og fólk hansara so nógv, at Jesus doyði fyri okkum og bjóðaði frelsu úr myrkrinum; hetta er eisini tað, sum tann kristna Bíblian greiðir frá.
So, hvussu definerar tú forfylging og mismun? Persónliga varð eg sum finni, sum búði í Svøríki í sjeytiárunum, av og á útsettur fyri óhugnaligum viðmerkingum um “druknar finnar við knívum”. Enn kennist tað lítisvert enntá at nevna hetta, tá samanborið verður við sløg av forfylging, sum fevna um pínu, fongsul og morð. Vit mugu øll taka hvønn slag av “veruligari” forfylging í álvara; vit kunnu ikki vera valmikil ella venda blinda eyguni fyri sannleika og fakta. Annars eru vit í vanda fyri at endurtaka týdningin aftanfyri kendu orðini hjá Winston Churchill: Tey, sum ikki læra av søguni, eru dømd at endurtaka hana.“ Kanska er kallið til okkum øll eisini at venda okkum burtur frá myrkrinum, ikki bara viðvíkjandi forfylging, men øllum sløgum av óndskapi, og í staðin lata hvørt hjarta nærkast Ljósinum.Hesum vildu øll fingið mest burturúr, eisini tey, sum forfylgja øðrum.