Ongi úrslit

Vísindavøkan í Kringvarpinum: Stóra kreppan í 1990-unum setti hol á 16 sendingar

Bankakreppan, búskaparliga afturgongdin og fólkaræðið í Føroyum vóru á skránni, tá Kringvarpið fór undir at senda fyrilestrar frá Vísindavøkuni 2026.

© KvF (skíggjamynd).
Svarti oktober 1992: Sjóvinnubankin var í álvarsamari kreppu, og landsstýrið mátti leita sær fíggjarliga hjálp úr Danmark. Hendingarnar verða lýstar í fyrilestri hjá Jens Christiani Svabo Justinussen á Vísindavøkuni 2026.
Edmund Jacobsen
4 tímar síðan

Kringvarpið er farið undir at senda 16 framløgur frá Vísindavøkuni 2026. Fyrsta sendingin snúði seg um álvarsomu búskaparkreppuna í Føroyum í 1990-unum, tá føroysku bankarnir komu í stórar fíggjarligar trupulleikar.

Jens Christian Svabo Justinussen, lektari í samfelagsvísindum á Fróðskaparsetrinum, greiddi frá kreppuni og ávirkanini, hon hevði á fólkaræðið í Føroyum.

Sjóvinnubankin hóttur av húsagangi

Í framløguni varð greitt frá, hvussu føroyski búskapurin fór at ganga afturá í 1989. Veiðan minkaði, og fiskaprísirnir fullu.

Tann 6. oktober 1992 kom Sjóvinnubankin í álvarsamar fíggjarligar trupulleikar.

Danska Fíggjareftirlitið kravdi, at bankin fekk tilført nýggjan kapital. Annars hótti húsagangur.

Støðan var álvarsom, tí fór bankin á húsagang, kundi tað fáa víðfevndar avleiðingar fyri føroyska samfelagið.

Løgmaðurin Atli Dam og Jógvan Sundstein, landsstýrismaður í fíggjarmálum, fóru tí til Keypmannahavnar at hitta danska forsætisráðharran Poul Schlüter og biðja um fíggjarliga hjálp.

16 framløgur verða sendar

Fyrilesturin hjá Jens Christiani Svabo Justinussen var tann fyrsti í røðini, sum Kringvarpið fór undir at senda 3. november.

Átta framløgur verða sendar í heyst, og aðrar átta verða sendar í vár.

Sendingarnar eru á skránni hvørt týskvøld beint eftir Dag og viku.

Endamálið við Vísindavøkuni er at økja um áhugan fyri gransking og gera granskingarúrslit betur kend í føroyska samfelagnum.

Framløgurnar kunnu eisini síggjast á heimasíðuni hjá Kringvarpinum.

Mest lisið hesa vikuna

Suðuroyingur við stórum sigri: Rutt Hjelm eigur ársins vínstovu í Danmark

4. november kl. 18:03

Vinabondini hildu í 36 ár: Norskar kvinnur hittust aftur við føroyskar vinkonur

5. november kl. 19:45

Nú fara Bústaðir aftur at byggja íbúðir í Havn

6. november kl. 09:27

Tveir ungir bilførarar mistu koyrikortið á staðnum

7. november kl. 09:17

Lívið er einfalt og ræðuligt: Krígsharrin í Kreml skuldi verið pliktlesnaður

7. november kl. 07:15

Leigunevndin: Útleigari má rinda alt depositumið aftur

5. november kl. 12:30